Đĩa phân phối khí tinh và thô: khác nhau thế nào?

Đĩa phân phối khí tinh và đĩa phân phối khí thô đều dùng để đưa không khí từ máy thổi khí vào nước, nhưng khác nhau ở kích thước bọt khí tạo ra. Đĩa tinh (còn gọi đĩa mịn) tạo bọt khí nhỏ, diện tích tiếp xúc lớn nên truyền oxy hiệu quả hơn; đĩa thô tạo bọt lớn, khuấy trộn mạnh, ít tắc nhưng hiệu quả truyền oxy thấp hơn. Mỗi loại phù hợp với vị trí và mục đích sử dụng riêng trong hệ thống xử lý nước thải.

Cấu tạo đĩa phân phối khí

• Thân đĩa: thường bằng nhựa ABS, PP chịu va đập, chịu hóa chất.
• Màng phân phối khí (với đĩa tinh): màng cao su EPDM, silicone hoặc màng phủ PTFE, được đục hàng nghìn lỗ siêu nhỏ. Khi có áp khí, lỗ mở ra tạo bọt mịn; khi ngừng khí, lỗ khép lại hạn chế bùn lọt vào.
• Đĩa thô: có các khe, lỗ lớn hoặc dạng chụp, không dùng màng vi lỗ.
• Van một chiều, khớp nối: kết nối với ống phân phối khí.

Bảng so sánh đĩa khí tinh và đĩa khí thô

Khi nào dùng đĩa khí tinh?

• Bể sinh học hiếu khí (aerotank, MBBR, SBR) cần cấp oxy hiệu quả cho vi sinh.
• Hệ thống chạy liên tục, chi phí điện là mối quan tâm lớn.
• Nước thải đã qua tiền xử lý tốt, ít dầu mỡ, sợi, chất rắn dễ bám màng.

Khi nào dùng đĩa khí thô?

• Bể điều hòa, bể chứa bùn, bể lắng cát thổi khí – nơi khuấy trộn quan trọng hơn truyền oxy.
• Nước thải có nhiều dầu mỡ, sợi, cặn vôi dễ làm tắc màng vi lỗ.
• Bể có giá thể MBBR dạng lớn cần khuấy trộn mạnh để giá thể chuyển động (tùy thiết kế nhà cung cấp).
• Khu vực khó tiếp cận bảo trì, cần thiết bị bền, ít hỏng.

Lưu ý khi lắp đặt

1. Lắp đĩa cùng cao độ: sai lệch cao độ khiến khí tập trung ở đĩa cao hơn, phân phối không đều.
2. Bố trí mật độ đĩa theo tính toán lưu lượng khí trên mỗi đĩa nằm trong khoảng khuyến cáo của nhà sản xuất.
3. Cố định chắc chắn ống phân phối để không bị đẩy nổi, rung lắc.
4. Có đường xả nước ngưng trong hệ thống ống khí ngập nước.
5. Thử khí trước khi cho nước thải vào bể: đổ nước sạch ngập đĩa, cấp khí, quan sát bọt khí đều trên toàn bể.

Bảo trì đĩa phân phối khí

• Theo dõi áp suất máy thổi khí: áp tăng dần theo thời gian là dấu hiệu đĩa tinh đang bám bẩn.
• Quan sát mặt bể: vùng sôi mạnh bất thường có thể là đĩa rách, ống bung; vùng không có bọt là đĩa tắc.
• Định kỳ tăng khí ngắn hạn để màng co giãn, tự làm sạch một phần (theo hướng dẫn nhà sản xuất).
• Khi tháo cạn bể bảo trì: vệ sinh, thay màng hư hỏng, kiểm tra khớp nối.
• Tránh tắt khí lâu ngày ở bể còn bùn vì bùn có thể đọng, bám vào màng.

So sánh vật liệu màng đĩa khí tinh

Với nước thải công nghiệp có dầu mỡ, dung môi hoặc dễ đóng cặn, nên trao đổi với nhà cung cấp về vật liệu màng phù hợp thay vì chọn theo giá.

Dấu hiệu cần thay đĩa khí

• Áp suất máy thổi khí tăng cao, không giảm sau khi đã làm sạch.
• DO trong bể giảm dù lưu lượng khí không đổi.
• Bọt khí to, phân bố không đều trên mặt bể.
• Khi tháo cạn bể: màng cứng, nứt, giãn rộng lỗ hoặc bong khỏi thân đĩa.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng đĩa tinh cho mọi bể để tiết kiệm điện?

Không. Ở bể điều hòa, bể bùn, mục tiêu chính là khuấy trộn và nước thải chưa xử lý dễ làm tắc màng, nên đĩa thô thường phù hợp hơn.

Bao lâu thay màng đĩa khí tinh một lần?

Phụ thuộc vật liệu màng, chất lượng nước thải và cách vận hành, thường sau vài năm. Áp suất tăng cao không hồi phục và hiệu quả cấp oxy giảm là dấu hiệu cần thay.

Có thể thay đĩa thô bằng đĩa tinh trong bể aerotank cũ không?

Có thể, nhưng cần tính lại cột áp máy thổi khí vì đĩa tinh có tổn thất áp cao hơn, đồng thời kiểm tra mật độ bố trí và chất lượng tiền xử lý.

Tư vấn hệ thống cấp khí

Green World tư vấn lựa chọn, thay thế đĩa phân phối khí và tối ưu hệ thống cấp khí để giảm chi phí điện. Tìm hiểu dịch vụ xử lý nước thải hoặc liên hệ với chúng tôi.

Bài viết mang tính tham khảo; thông số lắp đặt cụ thể theo hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị.