Quy Trình Xử Lý Nước Thải Dệt Nhuộm Đạt Chuẩn 2026

Xử lý nước thải dệt nhuộm là trách nhiệm pháp lý bắt buộc và là yếu tố sống còn để doanh nghiệp dệt may đạt tiêu chuẩn xanh, duy trì năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng quốc tế. Với đặc thù chứa lượng lớn hóa chất, phẩm màu độc hại, độ kiềm và độ COD cao, việc xây dựng một hệ thống xử lý tối ưu đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ tiên tiến và quy trình vận hành nghiêm ngặt. Bài viết này, Green World sẽ phân tích chuyên sâu về đặc điểm, tiêu chuẩn hiện hành và các giải pháp đột phá giúp doanh nghiệp giải quyết triệt để bài toán môi trường này.

1. Đặc điểm và thành phần nước thải dệt nhuộm

Nước thải dệt nhuộm được xếp vào loại nước thải công nghiệp khó xử lý bậc nhất do nguồn gốc phát sinh từ nhiều công đoạn sản xuất khác nhau như: rũ hồ, nấu tẩy, làm bóng, nhuộm và hoàn tất sản xuất. Mỗi công đoạn sử dụng các loại hóa chất, dung môi khác nhau, dẫn đến tính chất nước thải biến động liên tục theo giờ và theo loại vải sản xuất.
Nhìn chung, nước thải từ các nhà máy dệt nhuộm có các đặc điểm điển hình sau:
·        Độ màu (Color) cực kỳ cao: Đây là đặc trưng dễ nhận biết nhất. Do lượng thuốc nhuộm dư thừa không bám hết vào sợi vải trong quá trình nhuộm (tỷ lệ thất thoát từ 10% - 30%). Các loại thuốc nhuộm hoạt tính, thuốc nhuộm phân tán rất bền vững về mặt hóa học, khó bị phân hủy sinh học tự nhiên.
·        Hàm lượng chất hữu cơ (COD, BOD5) lớn: Lượng chất hữu cơ phát sinh chủ yếu từ các chất rũ hồ (tinh bột, PVA), các chất trợ nhuộm, chất hoạt động bề mặt và các tạp chất tự nhiên có trong xơ sợi.
·        Độ pH biến động mạnh: Nước thải có thể rất kiềm (pH từ 9 - 12) ở công đoạn nấu tẩy, mercerize hóa hoặc rất axit ở một số công đoạn nhuộm đặc thù.
·        Hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) cao: Bao gồm xơ sợi vụn, bụi bẩn, chất trợ không tan bám trên bề mặt vải.
·        Nhiệt độ nước thải cao: Quá trình nhuộm và nấu tẩy thường diễn ra ở nhiệt độ từ 60°C đến hơn 100°C, khiến nước thải đầu ra thường duy trì ở mức 40°C - 50°C, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các vi sinh vật ở các bể xử lý sinh học phía sau nếu không được làm nguội.

2. Giá trị tối đa của các thông số ô nhiễm trong nước thải dệt nhuộm

Để kiểm soát ô nhiễm, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nghiêm ngặt. Hiện hành, các cơ sở sản xuất dệt nhuộm phải tuân thủ nghiêm ngặt QCVN 13-MT:2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp dệt nhuộm.
Nước thải sau khi xử lý để xả ra nguồn tiếp nhận phải đạt các giá trị giới hạn cho phép tùy thuộc vào loại nguồn tiếp nhận (Cột A đối với nguồn nước dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt; Cột B đối với các nguồn nước khác).