Xử lý khí thải lò hơi đốt than

Xử lý khí thải lò hơi đốt than là quá trình loại bỏ bụi tro bay, khí SO₂ và giảm các khí ô nhiễm khác trong khói lò trước khi thải ra ống khói. So với lò đốt sinh khối, khí thải lò than thường có hàm lượng SO₂ cao hơn do lưu huỳnh trong than, nên ngoài tách bụi còn cần công đoạn hấp thụ khí axit, phổ biến là tháp rửa khí dùng dung dịch kiềm.

Thành phần ô nhiễm trong khí thải lò hơi đốt than

Công nghệ tách bụi

Cyclone, multicyclone

Tách bụi thô nhờ lực ly tâm, chịu nhiệt tốt, chi phí thấp; thường đặt ngay sau lò làm cấp tách bụi đầu.

Lọc bụi túi vải

Hiệu quả cao với bụi mịn. Cần chọn vật liệu túi chịu nhiệt và chịu axit phù hợp, giữ nhiệt độ khói cao hơn điểm đọng sương axit để tránh túi bị bết và ăn mòn thiết bị.

Lọc bụi tĩnh điện

Dùng cho lò công suất lớn, tổn thất áp thấp, hiệu quả cao; chi phí đầu tư lớn.

Rửa khí ướt (venturi, tháp phun)

Vừa tách bụi vừa hấp thụ một phần khí axit; phát sinh nước thải cần xử lý tuần hoàn.

Công nghệ khử SO₂

Với lò hơi công nghiệp vừa và nhỏ, giải pháp phổ biến là tháp hấp thụ dùng dung dịch kiềm:

• Dung dịch vôi sữa: rẻ, phổ biến; tạo cặn thạch cao, cần chống đóng cặn đường ống, béc phun.
• Dung dịch xút (NaOH) hoặc soda: phản ứng nhanh, ít đóng cặn; chi phí hóa chất cao hơn.

Khói đi ngược chiều với dung dịch hấp thụ qua lớp đệm hoặc tầng phun. pH dung dịch được điều khiển tự động để duy trì hiệu quả hấp thụ. Nước tuần hoàn được lắng cặn, bổ sung kiềm và tái sử dụng.

Quy trình điển hình

1. Lò hơi → cyclone (tách bụi thô).
2. → Lọc túi vải hoặc lọc bụi tĩnh điện (tách bụi mịn).
3. → Tháp hấp thụ kiềm (khử SO₂), có bộ tách giọt phía trên.
4. → Quạt hút → ống khói có sàn và cửa lấy mẫu quan trắc.
5. Hệ thống phụ: bể pha hóa chất, bể lắng tuần hoàn, xử lý bùn cặn.

Với lò nhỏ, có thể đơn giản hóa bằng cyclone kết hợp tháp rửa khí kiềm đảm nhận đồng thời tách bụi mịn và khử SO₂, tùy yêu cầu quy chuẩn.

Giảm phát thải từ khâu nhiên liệu và vận hành

• Ưu tiên than có hàm lượng lưu huỳnh, tro thấp.
• Điều chỉnh tỷ lệ gió – than hợp lý, tránh cháy không hoàn toàn.
• Vệ sinh ống lửa, bộ hâm nước để duy trì hiệu suất truyền nhiệt.
• Cân nhắc chuyển đổi sang nhiên liệu sạch hơn khi có điều kiện.

Nghĩa vụ môi trường

Hệ thống xử lý khí thải lò hơi phải đáp ứng quy chuẩn khí thải công nghiệp hiện hành và được thể hiện trong hồ sơ môi trường. Tùy quy mô, cơ sở phải quan trắc khí thải định kỳ hoặc lắp đặt quan trắc tự động. Nước thải và bùn từ tháp hấp thụ phải được thu gom, xử lý theo quy định.

Lịch bảo trì hệ thống xử lý khí thải lò hơi

• Hằng ngày: kiểm tra chênh áp qua lọc túi, áp suất và lưu lượng quạt hút, pH dung dịch tháp hấp thụ, mực dung dịch, tình trạng béc phun.
• Hằng tuần: xả tro ở phễu cyclone, phễu lọc bụi; kiểm tra rò rỉ đường ống khói; bổ sung hóa chất.
• Hằng tháng: vệ sinh béc phun, kiểm tra lớp đệm tháp hấp thụ, kiểm tra hệ thống rũ bụi khí nén.
• Định kỳ theo giờ chạy: thay túi lọc hỏng, kiểm tra cánh quạt, ổ bi quạt hút.
• Trước kỳ quan trắc: rà soát toàn bộ thiết bị để kết quả phản ánh đúng hiệu quả xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng nước thường thay dung dịch kiềm để khử SO₂?

Nước thường hấp thụ SO₂ kém và nhanh chóng bị axit hóa, gây ăn mòn. Dung dịch kiềm cho hiệu quả hấp thụ cao và ổn định hơn nhiều.

Vì sao túi lọc bụi lò than hay bị bết?

Nhiệt độ khói giảm xuống gần điểm đọng sương khiến hơi axit ngưng tụ, bụi bám dính. Cần duy trì nhiệt độ khói phù hợp và chọn vật liệu túi đúng.

Bùn từ tháp hấp thụ vôi xử lý ra sao?

Bùn được lắng, tách nước và xử lý theo kết quả phân định chất thải; không xả trực tiếp ra môi trường.

Giải pháp khí thải cho nhà máy

Green World tư vấn, thiết kế hệ thống xử lý khí thải lò hơi kết hợp xử lý nước tuần hoàn. Tìm hiểu dịch vụ của chúng tôi hoặc liên hệ để được khảo sát.

Bài viết mang tính tham khảo; thiết kế cụ thể phụ thuộc công suất lò, loại than và quy chuẩn áp dụng.