Kiểm soát DO và pH trong bể aerotank

DO bể aerotank (oxy hòa tan) và pH bể aerotank là hai điều kiện môi trường quyết định hoạt động của vi sinh hiếu khí. Thiếu oxy, vi sinh không phân hủy được chất hữu cơ và amoni; pH lệch khỏi khoảng phù hợp, vi sinh bị ức chế, đặc biệt nhóm vi khuẩn nitrat hóa. Bài viết này tập trung vào cách đo, cách điều chỉnh và xử lý bất thường trong thực tế vận hành.

Giá trị DO và pH khuyến nghị

Kiểm soát DO trong bể aerotank

Đo DO đúng cách

• Đặt cảm biến ở vị trí đại diện, thường ở khoảng 2/3 chiều dài bể theo hướng dòng chảy, tránh đặt sát đĩa khí hoặc vùng nước tù.
• Với bể dài, nên đo DO tại nhiều điểm để phát hiện vùng thiếu khí.
• Vệ sinh, hiệu chuẩn cảm biến theo khuyến cáo; cảm biến quang học ít phải bảo trì hơn loại màng.
• Đối chiếu định kỳ với máy đo cầm tay.

Phương pháp điều khiển máy thổi khí

• Chạy liên tục cố định: đơn giản nhưng lãng phí điện khi tải thấp.
• Chạy theo thời gian: luân phiên, giảm số máy chạy ban đêm; cần theo dõi DO để tránh thiếu khí.
• Biến tần điều khiển theo DO: tự động tăng giảm tốc độ máy thổi khí để giữ DO quanh giá trị đặt, tiết kiệm điện rõ rệt với tải dao động.

DO thấp – nguyên nhân và cách xử lý

• Tải hữu cơ tăng: kiểm tra lưu lượng, COD đầu vào; điều tiết qua bể điều hòa.
• Đĩa phân phối khí tắc, ống vỡ: quan sát mặt bể, vùng sục khí yếu hoặc sôi cục bộ.
• Máy thổi khí giảm lưu lượng: kiểm tra lọc gió, dây curoa, van an toàn.
• Nhiệt độ nước cao: khả năng hòa tan oxy giảm.

DO cao bất thường

DO tăng cao khi lưu lượng khí không đổi là dấu hiệu tải giảm hoặc vi sinh bị ức chế. Nếu đi kèm bùn đổi màu, mùi lạ, cần nghĩ đến sốc độc. Nếu do tải thấp, giảm lưu lượng khí để tiết kiệm điện và tránh vỡ bông bùn.

Kiểm soát pH trong bể hiếu khí

Vì sao pH bể hiếu khí giảm?

Quá trình nitrat hóa tiêu thụ độ kiềm: theo tài liệu kỹ thuật, mỗi gam amoni được nitrat hóa tiêu thụ khoảng 7,1 gam độ kiềm tính theo CaCO₃. Nước thải có amoni cao nhưng độ kiềm thấp sẽ làm pH giảm dần, kéo theo nitrat hóa chậm lại và amoni đầu ra tăng.

Cách bù kiềm

• Bổ sung natri bicacbonat (soda) – an toàn, ít gây sốc pH.
• Bổ sung xút NaOH loãng qua bơm định lượng có điều khiển pH – hiệu quả nhưng cần kiểm soát để tránh tăng pH cục bộ.
• Tối ưu bể thiếu khí: quá trình khử nitrat hoàn trả một phần độ kiềm, giảm nhu cầu bù.

pH tăng cao

pH cao có thể do nước thải đầu vào kiềm (tẩy rửa, xi mạ), châm xút quá liều hoặc tảo phát triển ở bể hở ngoài trời. Cần kiểm tra nguồn xả và hệ thống châm hóa chất.

Bảng xử lý nhanh bất thường DO, pH

Câu hỏi thường gặp

Có cần duy trì DO thật cao để xử lý tốt hơn không?

Không. DO cao quá mức cần thiết làm tốn điện, có thể làm vỡ bông bùn và chuyển oxy dư sang bể thiếu khí qua dòng tuần hoàn, giảm hiệu quả khử nitrat.

Nên đo pH và DO bao lâu một lần?

Hệ thống có cảm biến online nên theo dõi liên tục và ghi số liệu. Nếu đo thủ công, nên đo ít nhất mỗi ca hoặc hằng ngày vào cùng thời điểm.

Biến tần cho máy thổi khí có đáng đầu tư không?

Với trạm có tải dao động lớn theo giờ hoặc theo ngày, biến tần kết hợp điều khiển DO thường giúp tiết kiệm điện đáng kể và hoàn vốn trong thời gian hợp lý.

Hỗ trợ tối ưu vận hành

Green World tư vấn lắp đặt cảm biến, điều khiển DO tự động và tối ưu hóa chất cho hệ thống xử lý nước thải. Tham khảo sổ tay vận hành hệ thống xử lý nước thải hoặc liên hệ với chúng tôi.

Các giá trị trong bài mang tính tham khảo theo tài liệu kỹ thuật phổ biến; cần điều chỉnh theo thiết kế và đặc tính nước thải thực tế.