QCVN 11-MT:2015 về nước thải thủy sản còn hiệu lực không?

QCVN 11-MT:2015/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chế biến thủy sản – đã bị thay thế bởi QCVN 40:2025/BTNMT (ban hành kèm Thông tư 06/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025) kể từ ngày 01/09/2025. Tuy nhiên, cơ sở đang vận hành và dự án đã có quyết định phê duyệt ĐTM hoặc hồ sơ đầy đủ trước 01/09/2025 vẫn được tiếp tục thực hiện như hiện tại đến hết 31/12/2031; từ 01/01/2032 bắt buộc đáp ứng QCVN 40:2025.

Tóm tắt tình trạng hiệu lực

Cơ sở được khuyến khích áp dụng QCVN 40:2025 sớm hơn lộ trình. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền thay đổi chức năng nguồn tiếp nhận nước thải, cơ sở thực hiện theo lộ trình do cơ quan đó quy định.

Vì sao QCVN 11-MT:2015 bị thay thế?

QCVN 40:2025/BTNMT được xây dựng theo hướng hợp nhất, thay thế cùng lúc 11 quy chuẩn nước thải: QCVN 40:2011 (nước thải công nghiệp) và các quy chuẩn ngành gồm QCVN 25:2009 (bãi chôn lấp chất thải rắn), QCVN 28:2010 (y tế), QCVN 29:2010 (kho, cửa hàng xăng dầu), QCVN 01-MT:2015 (sơ chế cao su thiên nhiên), QCVN 11-MT:2015 (chế biến thủy sản), QCVN 12-MT:2015 (giấy và bột giấy), QCVN 13-MT:2015 (dệt nhuộm), QCVN 60-MT:2015 (cồn nhiên liệu), QCVN 63:2017 (tinh bột sắn), QCVN 52:2017 (sản xuất thép).

Thay vì mỗi ngành một văn bản, QCVN 40:2025 quy định nhóm thông số chung và bảng thông số theo loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Điểm mới đáng chú ý trong QCVN 40:2025

• Phân cột theo chức năng nguồn tiếp nhận: cột A – nguồn tiếp nhận có chức năng cấp nước cho mục đích sinh hoạt; cột B – nguồn tiếp nhận có mục đích quản lý, cải thiện chất lượng nước; cột C – các trường hợp còn lại.
• Thông số cơ bản phân theo lưu lượng xả: BOD₅, COD hoặc TOC (được chọn một trong hai), TSS có giá trị giới hạn khác nhau cho F ≤ 2.000 m³/ngày và F > 2.000 m³/ngày.
• pH 6–9 cho cả ba cột.
• Bảng thông số theo loại hình sản xuất – doanh nghiệp thủy sản cần xác định các thông số đặc trưng áp dụng cho ngành mình.

Để tra giá trị cụ thể, doanh nghiệp cần đọc trực tiếp văn bản QCVN 40:2025/BTNMT, đối chiếu với nguồn tiếp nhận và lưu lượng xả thực tế.

Đặc điểm nước thải chế biến thủy sản cần lưu ý khi chuyển đổi

• Chất hữu cơ cao từ máu, thịt vụn, protein, mỡ cá.
• Nitơ, amoni cao – thường là chỉ tiêu khó đạt nhất.
• Dầu mỡ, chất rắn lơ lửng; muối cao ở một số dây chuyền (chế biến khô, nước mắm, sơ chế hải sản).
• Chất tẩy rửa, chlorine từ vệ sinh nhà xưởng.
• Lưu lượng dao động theo mùa vụ nguyên liệu.

Doanh nghiệp thủy sản nên làm gì từ bây giờ?

1. Rà soát giấy phép môi trường: xác định cơ sở thuộc diện chuyển tiếp; quy chuẩn, cột đang áp dụng; nguồn tiếp nhận.
2. Xác định cột A, B hay C theo QCVN 40:2025 dựa trên chức năng nguồn tiếp nhận và quy hoạch địa phương.
3. So sánh kết quả quan trắc hiện tại với giá trị giới hạn mới để xác định chỉ tiêu có nguy cơ vượt.
4. Đánh giá hệ thống xử lý: năng lực khử nitơ, tách mỡ, khử trùng, độ ổn định khi vào mùa cao điểm.
5. Lập lộ trình cải tạo theo giai đoạn đến trước 01/01/2032, ưu tiên các chỉ tiêu có rủi ro cao.
6. Giảm thải tại nguồn: thu gom phụ phẩm khô, tách máu, tiết kiệm nước – giúp giảm chi phí cải tạo.

Công nghệ xử lý nước thải thủy sản phổ biến

Câu hỏi thường gặp

Hồ sơ môi trường mới lập năm 2026 có ghi QCVN 11-MT:2015 được không?

Với dự án mới, quy chuẩn áp dụng từ 01/09/2025 là QCVN 40:2025/BTNMT. Trường hợp cụ thể cần xác định theo thời điểm nộp hồ sơ và hướng dẫn của cơ quan thẩm định.

Cơ sở đang vận hành có phải cải tạo ngay không?

Không bắt buộc ngay nếu thuộc diện chuyển tiếp, nhưng phải đáp ứng QCVN 40:2025 từ 01/01/2032. Chuẩn bị sớm giúp phân bổ chi phí và tránh bị động.

QCVN 40:2025 có áp dụng cho nuôi trồng thủy sản không?

Bài viết này đề cập nước thải chế biến thủy sản (vốn thuộc QCVN 11-MT:2015). Với nước thải từ nuôi trồng thủy sản, doanh nghiệp cần đối chiếu phạm vi điều chỉnh của từng văn bản và hồ sơ môi trường của mình, hoặc hỏi cơ quan quản lý để xác định quy chuẩn áp dụng.

Hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản

Green World đánh giá hệ thống hiện hữu, đề xuất lộ trình cải tạo đáp ứng QCVN 40:2025. Tham khảo giải pháp xử lý nước thải thủy sản, hồ sơ môi trường hoặc liên hệ để được tư vấn.

Bài viết tóm tắt thông tin để tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật. Vui lòng tra cứu văn bản chính thức khi áp dụng.