QCVN 62:2025/BTNMT về nước thải chăn nuôi

QCVN 62:2025/BTNMT là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi, ban hành kèm Thông tư 04/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, có hiệu lực từ 01/09/2025 và thay thế QCVN 62-MT:2016/BTNMT. Cơ sở chăn nuôi đang hoạt động được áp dụng lộ trình chuyển tiếp đến hết 31/12/2031; từ 01/01/2032 mọi cơ sở thuộc đối tượng điều chỉnh phải đáp ứng quy chuẩn mới.

Thông tin chung về QCVN 62:2025/BTNMT

Lộ trình áp dụng

Dự án, cơ sở mới

Dự án đầu tư chăn nuôi mới thuộc đối tượng điều chỉnh áp dụng QCVN 62:2025/BTNMT từ ngày quy chuẩn có hiệu lực.

Cơ sở đang hoạt động và dự án đã có hồ sơ

Cơ sở đang vận hành, dự án đã có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc đã có hồ sơ đầy đủ trước ngày quy chuẩn có hiệu lực được tiếp tục áp dụng QCVN 62-MT:2016/BTNMT và quy định của địa phương (nếu có) đến hết ngày 31/12/2031.

Từ 01/01/2032

Các cơ sở nêu trên phải đáp ứng QCVN 62:2025/BTNMT. Nhà nước khuyến khích cơ sở áp dụng sớm quy chuẩn mới.

Quan hệ với QCVN 40:2025/BTNMT

Cùng ngày 28/02/2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành QCVN 40:2025/BTNMT về nước thải công nghiệp. Phạm vi điều chỉnh của QCVN 40:2025 không áp dụng cho nước thải chăn nuôi. Vì vậy, nước thải từ trang trại, cơ sở chăn nuôi tiếp tục được quản lý bằng quy chuẩn chuyên ngành là QCVN 62:2025/BTNMT, thay vì quy chuẩn nước thải công nghiệp.

Trong khi đó, nhiều quy chuẩn ngành khác như nước thải chế biến thủy sản, dệt nhuộm, giấy, tinh bột sắn, y tế... đã được gộp vào QCVN 40:2025. Doanh nghiệp vừa chăn nuôi vừa có xưởng chế biến cần xác định rõ từng dòng nước thải áp dụng quy chuẩn nào theo hồ sơ môi trường.

Đặc điểm nước thải chăn nuôi cần kiểm soát

Nước thải chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi heo, có đặc trưng ô nhiễm rất cao so với nhiều loại nước thải khác:

• Chất hữu cơ cao: từ phân, nước tiểu, thức ăn thừa.
• Nitơ, amoni rất cao: khó xử lý nhất trong hệ thống, đòi hỏi bể thiếu khí – hiếu khí được thiết kế đủ.
• Chất rắn lơ lửng lớn: phân, xơ, cát.
• Vi sinh vật gây bệnh: cần khử trùng trước khi xả.
• Màu và mùi: đặc biệt sau hầm biogas.

Giá trị giới hạn cụ thể của từng thông số, cột áp dụng và các điều kiện kèm theo cần tra cứu trực tiếp trong văn bản QCVN 62:2025/BTNMT chính thức và giấy phép môi trường của cơ sở.

Trang trại nên chuẩn bị gì từ bây giờ?

1. Rà soát hồ sơ môi trường: xác định cơ sở thuộc diện chuyển tiếp hay áp dụng ngay, nguồn tiếp nhận nước thải, các thông số đang được yêu cầu.
2. Đánh giá hiệu quả hệ thống hiện hữu: lấy mẫu nước thải sau từng công đoạn (sau biogas, sau sinh học, đầu ra) để biết khoảng cách với yêu cầu mới.
3. Ưu tiên chỉ tiêu khó: với nước thải chăn nuôi, amoni, tổng nitơ và màu thường là điểm nghẽn; nhiều hệ thống chỉ có hầm biogas và hồ sinh học khó đạt yêu cầu ngày càng chặt.
4. Lập kế hoạch cải tạo theo giai đoạn: tách phân rắn, nâng cấp bể thiếu khí – hiếu khí, bổ sung keo tụ, khử trùng; phân bổ chi phí trước mốc 2032.
5. Giảm nước tại nguồn: vệ sinh chuồng tiết kiệm nước, tách nước mưa, dùng máng uống chống tràn – giúp giảm quy mô hệ thống cần đầu tư.
6. Theo dõi văn bản hướng dẫn: cập nhật quy định của địa phương và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Gợi ý công nghệ xử lý nước thải chăn nuôi hướng tới quy chuẩn mới

Lưu ý: nước sau hầm biogas thường có tỷ lệ carbon/nitơ thấp, gây khó khăn cho khử nitơ; nhiều hệ thống phải bố trí dòng vượt biogas một phần hoặc bổ sung nguồn carbon. Thiết kế cần dựa trên số liệu thực tế của trang trại.

Câu hỏi thường gặp

QCVN 62-MT:2016 còn được áp dụng đến khi nào?

Với cơ sở thuộc diện chuyển tiếp, QCVN 62-MT:2016/BTNMT tiếp tục được áp dụng đến hết 31/12/2031. Dự án mới áp dụng QCVN 62:2025/BTNMT từ 01/09/2025.

Nước thải chăn nuôi có áp dụng QCVN 40:2025 không?

Không. QCVN 40:2025/BTNMT loại trừ nước thải chăn nuôi khỏi phạm vi điều chỉnh; nước thải chăn nuôi áp dụng QCVN 62:2025/BTNMT.

Cơ sở có thể áp dụng QCVN 62:2025 trước năm 2032 không?

Có, quy định khuyến khích áp dụng sớm. Việc cải tạo dần cũng giúp phân bổ chi phí đầu tư hợp lý hơn.

Hỗ trợ trang trại đáp ứng quy chuẩn

Green World khảo sát, đánh giá và thiết kế cải tạo hệ thống xử lý nước thải chăn nuôi theo yêu cầu mới. Tham khảo giải pháp xử lý nước thải chăn nuôi, hồ sơ môi trường hoặc liên hệ để được tư vấn.

Bài viết tóm tắt thông tin để tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật. Vui lòng tra cứu văn bản chính thức khi áp dụng.