Chỉ số COD là gì? COD phản ánh điều gì trong nước thải?

Chỉ số COD (Chemical Oxygen Demand – nhu cầu oxy hóa học) là lượng oxy cần thiết để oxy hóa hoàn toàn các chất hữu cơ và một số chất vô cơ có thể bị oxy hóa trong nước bằng một chất oxy hóa mạnh. Đơn vị đo là mg O₂/L. COD trong nước thải phản ánh tổng lượng chất ô nhiễm có thể bị oxy hóa, bao gồm cả phần dễ và khó phân hủy sinh học.

COD phản ánh điều gì trong nước thải?

• Mức độ ô nhiễm hữu cơ tổng thể: COD càng cao, nước thải càng chứa nhiều chất hữu cơ.
• Phần chất khó phân hủy sinh học: khi COD cao hơn nhiều so với BOD, nước thải có nhiều chất mà vi sinh khó xử lý.
• Hiệu quả xử lý: so sánh COD trước và sau từng công đoạn cho biết công đoạn nào đang hoạt động kém.
• Biến động sản xuất: COD tăng đột ngột thường báo hiệu sự cố ở dây chuyền sản xuất hoặc xả thải bất thường.

Phương pháp đo COD

Phương pháp dicromat

Mẫu được đun với kali dicromat trong môi trường axit mạnh có chất xúc tác trong khoảng 2 giờ. Lượng dicromat bị tiêu thụ được quy đổi ra lượng oxy tương đương. Có hai cách: đun hồi lưu hở rồi chuẩn độ, hoặc đun ống kín rồi đo quang. Phương pháp ống kín phổ biến tại phòng thí nghiệm và trạm xử lý vì nhanh, ít hóa chất.

Lưu ý khi đo

• Ion clorua gây nhiễu, làm COD cao giả; cần che clorua theo quy trình chuẩn, đặc biệt với nước thải nhiễm mặn.
• Mẫu cần đồng nhất, lắc đều trước khi lấy, nhất là mẫu có nhiều cặn.
• Hóa chất đo COD độc hại, chất thải sau phân tích phải được thu gom như chất thải nguy hại.

TOC – lựa chọn thay thế

TOC (tổng carbon hữu cơ) đo trực tiếp lượng carbon hữu cơ, phù hợp với quan trắc tự động. Theo QCVN 40:2025/BTNMT, tổ chức, cá nhân được lựa chọn áp dụng TOC hoặc COD cho nhóm thông số chung.

So sánh COD và BOD

Tỷ lệ BOD5/COD là chỉ số quan trọng khi chọn công nghệ: tỷ lệ cao phù hợp xử lý sinh học, tỷ lệ thấp cần kết hợp hóa lý hoặc oxy hóa nâng cao.

Giá trị COD thường gặp

Giới hạn COD theo quy chuẩn

Giới hạn COD phụ thuộc quy chuẩn áp dụng, cột A, B hoặc C và với QCVN 40:2025/BTNMT còn phụ thuộc lưu lượng xả. Ví dụ, theo bảng giới hạn được công bố, COD ở cột B với lưu lượng xả trên 2.000 m³/ngày là không quá 70 mg/L. Doanh nghiệp cần tra bảng đầy đủ trong quy chuẩn tương ứng với hồ sơ môi trường của mình.

Cách giảm COD trong nước thải

1. Giảm tại nguồn: thu hồi nguyên liệu, tách dòng thải đậm đặc, hạn chế rơi vãi.
2. Tiền xử lý hóa lý: keo tụ tạo bông, tuyển nổi để loại phần COD dạng không tan.
3. Xử lý sinh học kỵ khí cho nước thải COD rất cao trước khi xử lý hiếu khí.
4. Xử lý sinh học hiếu khí để loại phần COD dễ phân hủy.
5. Oxy hóa nâng cao, hấp phụ than hoạt tính cho phần COD khó phân hủy còn lại.

Câu hỏi thường gặp

COD đầu ra cao nhưng BOD đạt thì xử lý thế nào?

Phần COD còn lại chủ yếu là chất khó phân hủy sinh học. Cần bổ sung bước hóa lý, hấp phụ hoặc oxy hóa nâng cao thay vì chỉ tăng thời gian xử lý sinh học.

Có thể dùng bộ test nhanh COD không?

Bộ test nhanh và máy đo quang cầm tay phù hợp cho kiểm soát nội bộ. Kết quả dùng cho báo cáo với cơ quan quản lý cần do đơn vị quan trắc đủ điều kiện thực hiện.

Vì sao COD đo được dao động lớn trong ngày?

Do hoạt động sản xuất thay đổi theo ca, theo mẻ. Nên lấy mẫu tổ hợp theo thời gian để đánh giá đúng mức trung bình.

Hỗ trợ xử lý nước thải có COD cao

Green World đánh giá đặc tính nước thải và đề xuất tổ hợp công nghệ giảm COD tối ưu. Tham khảo đặc điểm nước thải sinh hoạt hoặc liên hệ để được tư vấn.

Giá trị trong bài mang tính tham khảo; giới hạn áp dụng cần tra cứu theo quy chuẩn và hồ sơ môi trường của từng cơ sở.