Nước thải có mùi hôi: nguyên nhân và giải pháp

Nước thải có mùi hôi là dấu hiệu cho thấy ở đâu đó trong hệ thống đang diễn ra quá trình phân hủy yếm khí ngoài ý muốn, hoặc có thành phần đặc biệt trong nước thải như amoniac, dung môi. Mùi không chỉ gây khó chịu mà còn có thể nguy hiểm khi nồng độ khí H₂S cao trong không gian kín. Cách xử lý hiệu quả bắt đầu từ việc nhận diện loại mùi và vị trí phát sinh.

Nhận biết loại mùi và nguyên nhân

Mùi hôi thường phát sinh ở đâu trong hệ thống?

Mạng lưới thu gom, hố ga

Nước thải chảy chậm, lưu lâu trong đường ống, hố ga bị lắng cặn sẽ chuyển sang yếm khí. Khi đến bể thu gom, nước đã có mùi H₂S.

Bể thu gom, bể điều hòa

Bể điều hòa không sục khí hoặc sục khí yếu là nguồn mùi phổ biến nhất. Cặn lắng ở đáy bể phân hủy yếm khí liên tục.

Bể kỵ khí, hầm biogas

Khí sinh học chứa H₂S; nếu bể không kín hoặc khí không được thu gom, mùi lan ra xung quanh.

Bể chứa bùn, khu ép bùn

Bùn lưu lâu không được sục khí, khi ép bùn hoặc vận chuyển sẽ phát tán mùi mạnh.

Bể lắng có bùn thối

Bùn nằm lâu ở đáy bể lắng chuyển sang yếm khí, nổi lên mặt kèm mùi.

Giải pháp giảm mùi bằng vận hành

1. Không để nước thải và bùn bị yếm khí: duy trì sục khí bể điều hòa, bể chứa bùn; xả bùn đúng chu kỳ.
2. Vệ sinh mạng lưới thu gom: nạo vét hố ga, loại bỏ cặn lắng định kỳ; kiểm tra độ dốc đường ống.
3. Kiểm soát dầu mỡ, chất rắn tại nguồn để hạn chế tích tụ trong hệ thống.
4. Ổn định pH phù hợp: pH thấp làm H₂S thoát ra nhiều hơn, pH cao làm amoniac bay hơi.
5. Không để chất thải tồn đọng tại khu ép bùn, vận chuyển bùn kịp thời.
6. Kiểm tra các bể kỵ khí kín khí, khí sinh học được thu gom và xử lý.

Khi nào cần đầu tư hệ thống khử mùi?

Nếu đã tối ưu vận hành nhưng mùi vẫn ảnh hưởng khu vực xung quanh, cần cân nhắc che kín các bể phát sinh mùi và thu khí về thiết bị khử mùi như tháp hấp thụ hóa chất, lọc sinh học hoặc hấp phụ than hoạt tính. Lựa chọn công nghệ phụ thuộc thành phần khí mùi, lưu lượng khí và yêu cầu khoảng cách an toàn với khu dân cư.

Lưu ý an toàn với khí H₂S

• H₂S nặng hơn không khí, tích tụ trong hố ga, bể kín, tầng hầm.
• Ở nồng độ cao, khứu giác có thể bị tê liệt, người làm việc không còn ngửi thấy mùi dù khí vẫn nguy hiểm.
• Không vào bể, hố ga kín khi chưa thông gió và đo khí; luôn có người giám sát bên ngoài.
• Trang bị máy đo khí cầm tay và thiết bị bảo hộ phù hợp cho nhân viên vận hành.

Trình tự dò tìm nguồn mùi trong trạm xử lý

1. Đi theo dòng nước: bắt đầu từ hố ga cuối mạng lưới thu gom, qua bể thu gom, bể điều hòa, bể sinh học, bể lắng, bể chứa bùn và khu ép bùn; ghi nhận vị trí mùi nặng nhất.
2. Đo khí tại từng điểm: dùng máy đo khí cầm tay đo H₂S, NH₃ ở miệng bể, nắp hố ga.
3. Đo DO và pH tại bể thu gom, bể điều hòa, bể sinh học; DO gần bằng 0 ở bể điều hòa thường là nguồn mùi chính.
4. Kiểm tra cặn và bùn tồn đọng: độ dày cặn đáy bể điều hòa, lượng bùn trong bể chứa bùn, thời gian từ lần ép bùn trước.
5. Đối chiếu với hoạt động sản xuất và thời điểm mùi xuất hiện trong ngày để phát hiện nguồn xả bất thường.
6. Ghi chép và khoanh vùng ưu tiên: xử lý điểm phát sinh mùi nhiều nhất trước, theo dõi hiệu quả rồi mới xử lý các điểm tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Dùng chế phẩm khử mùi có hiệu quả không?

Chế phẩm có thể giảm mùi tạm thời, nhưng nếu nguyên nhân là bể điều hòa thiếu khí hay bùn tồn đọng thì mùi sẽ quay lại. Cần xử lý nguyên nhân trước.

Vì sao hệ thống mới xây đã có mùi?

Có thể do thiết kế bể điều hòa không sục khí, mạng lưới thu gom có đoạn ứ đọng, hoặc hệ vi sinh chưa ổn định trong giai đoạn khởi động.

Mùi hôi có bị xử phạt không?

Phát tán mùi gây ảnh hưởng đến khu dân cư có thể bị xem xét xử lý theo quy định về bảo vệ môi trường, đồng thời ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp.

Green World hỗ trợ khảo sát và xử lý mùi

Green World khảo sát nguồn mùi, đề xuất điều chỉnh vận hành và giải pháp khử mùi phù hợp. Tìm hiểu dịch vụ xử lý nước thải hoặc liên hệ để được hỗ trợ.

Bài viết mang tính tham khảo; luôn tuân thủ quy định an toàn khi làm việc trong không gian kín.